W Opowie\u015bciach z Narnii <\/em>Clive Staples Lewis opisuje histori\u0119 dwojga dzieci i istoty zwanej b\u0142otowijem zapuszczaj\u0105cych si\u0119 do labiryntu ponurych podziemnych jaski\u0144, aby ocali\u0107 ksi\u0119cia Riliana, syna kr\u00f3la Caspiana. Spotykaj\u0105 tam przyjaznego rycerza, kt\u00f3ry wyja\u015bnia im, \u017ce \u015bwiat podziemny jest tak naprawd\u0119 ca\u0142kiem przyjaznym do zamieszkania miejscem, a jego kr\u00f3lowa to wspania\u0142a, warta po\u015bwi\u0119cenia w\u0142adczyni. \u00d3w rycerz ma tylko jeden problem. Ka\u017cdej nocy ulega z\u0142emu zakl\u0119ciu, przez co zachowuje si\u0119 niczym op\u0119tany. Na szcz\u0119\u015bcie, nigdy nie skrzywdzi\u0142 siebie ani nikogo innego, poniewa\u017c co wiecz\u00f3r dobra kr\u00f3lowa przywi\u0105zuje go do srebrnego krzes\u0142a na czas trwania ataku.<\/p>\n\n\n\n Wkr\u00f3tce m\u0142odzi odkrywcy staj\u0105 si\u0119 \u015bwiadkami dzia\u0142ania tego zakl\u0119cia. Ale jego skutki s\u0105 inne, ni\u017c przypuszczali. Rycerza rzeczywi\u015bcie ogarnia rozpacz, lecz nie zachowuje si\u0119 niczym szaleniec. Tak naprawd\u0119 w ci\u0105gu dnia znajduje si\u0119 on pod dzia\u0142aniem zakl\u0119cia kr\u00f3lowej, kt\u00f3rego czar ustaje tylko w nocy. Okazuje si\u0119, \u017ce srebrne krzes\u0142o w \u017caden spos\u00f3b go nie chroni, a wr\u0119cz stopniowo wzmaga si\u0142\u0119 z\u0142ego zakl\u0119cia. Zanim zakl\u0119cie zacznie dzia\u0142a\u0107, rycerz pami\u0119ta wszystko. Pami\u0119ta, \u017ce kr\u00f3lowa jest jego wrogiem; \u017ce nienawidzi on \u017cycia z dala od s\u0142o\u0144ca; i \u017ce jest synem kr\u00f3la. W rzeczywisto\u015bci jest tym ksi\u0119ciem, kt\u00f3remu bohaterowie przybyli na ratunek \u2013 Rilianem.<\/p>\n\n\n\n Aby na zawsze zdj\u0105\u0107 zakl\u0119cie, dzieci musz\u0105 uwolni\u0107 go ze srebrnego krzes\u0142a i zniszczy\u0107 mebel.<\/p>\n\n\n\n Zanim Lewis zosta\u0142 chrze\u015bcijaninem, by\u0142 agnostykiem, a zatem dobrze wiedzia\u0142, na czym polega zakl\u0119cie niewiary. Znajduj\u0105cy si\u0119 pod wp\u0142ywem czar\u00f3w z\u0142ej kr\u00f3lowej ksi\u0105\u017c\u0119 Rilian z powie\u015bci Srebrne krzes\u0142o, <\/em>czwartej cz\u0119\u015bci cyklu o Narnii, jest niczym wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek, kt\u00f3ry przesta\u0142 wierzy\u0107, \u017ce istnieje cokolwiek poza \u015bwiatem materialnym. Zar\u00f3wno Rilian, jak i nowoczesny materialista \u017cyj\u0105 z dala od \u015bwiat\u0142a i w ich wyobra\u017ceniu taki \u015bwiat to jedyne miejsce, kt\u00f3re istnieje. Obaj tak\u017ce zapomnieli ju\u017c, \u017ce s\u0105 kr\u00f3lewskimi potomkami i s\u0105 wzywani do kr\u00f3lestwa ojca: pierwszy do kr\u00f3lestwa kr\u00f3la Narnii, drugi \u2013 do kr\u00f3lestwa Kr\u00f3la Wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n I ka\u017cdemu z nich zdarza si\u0119, \u017ce czar s\u0142abnie, cho\u0107by na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Dla materialisty to te momenty, gdy co\u015b szepcze mu do ucha \u2013 by\u0107 mo\u017ce tylko jako przelotne uczucie, wywo\u0142ane zapieraj\u0105cym dech w piersiach g\u00f3rskim widokiem, mi\u0142o\u015bci\u0105 matki do dziecka, aktem heroizmu ze strony kogo\u015b ca\u0142kiem obcego \u2013 i przez ten kr\u00f3tki czas rozumie on, \u017ce jest to co\u015b, czego nie mo\u017cna uczciwie sprowadzi\u0107 do zwyk\u0142ych atom\u00f3w, gruczo\u0142\u00f3w czy fantazyjnych historii o ewolucji i przetrwaniu.<\/p>\n\n\n\n W ksi\u0105\u017cce Lewisa ksi\u0105\u017c\u0119 Rilian, aby z\u0142ama\u0107 zakl\u0119cie, musi zniszczy\u0107 srebrne krzes\u0142o. Dla wielu os\u00f3b b\u0119d\u0105cych pod wp\u0142ywem zakl\u0119cia materializmu srebrnym krzes\u0142em jest obecnie darwinizm. To system przekona\u0144, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwia im dostrze\u017cenie wszechobecnych \u015bwiadectw, \u017ce \u017cycie zosta\u0142o zaprojektowane. \u015awiadectwa te wskazuj\u0105 na istnienie czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c materia \u2013 wielkiej niematerialnej inteligencji, kt\u00f3ra stworzy\u0142a \u017cycie i ca\u0142y Wszech\u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n Czasem w przyp\u0142ywie szczero\u015bci niekt\u00f3rzy wiod\u0105cy zwolennicy ewolucjonizmu przyznaj\u0105, \u017ce \u015bwiatopogl\u0105d darwinowski jest niczym klapki na oczach. Co ciekawe, twierdz\u0105 oni, \u017ce winni\u015bmy nosi\u0107 te klapki. Na przyk\u0142ad wed\u0142ug wielkiego biofizyka Francisa Cricka: \u201eBiolodzy musz\u0105 stale pami\u0119ta\u0107, \u017ce to, co widz\u0105, nie zosta\u0142o zaprojektowane, a raczej ewoluowa\u0142o\u201d1<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n Genetyk z Uniwersytetu Harvarda Richard Lewontin wyrazi\u0142 si\u0119 jeszcze dobitniej. W eseju dla \u201eThe New York Review of Books\u201d okre\u015bli\u0142 nauk\u0119 jako z definicji wykluczaj\u0105c\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 inteligentnego projektowania \u017cycia przez Boga. Wydaje si\u0119, \u017ce dla Lewontina nie jest wa\u017cne, i\u017c wiara w racjonalnego, uporz\u0105dkowanego i kosmicznego Stw\u00f3rc\u0119 by\u0142a podstaw\u0105, z kt\u00f3rej zrodzi\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesna nauka. Oto s\u0142owa Lewontina:<\/p>\n\n\n\n Nasza sk\u0142onno\u015b\u0107 do akceptowania stwierdze\u0144 naukowych, kt\u00f3re zaprzeczaj\u0105 zdrowemu rozs\u0105dkowi, jest kluczem do zrozumienia, na czym polega sp\u00f3r mi\u0119dzy tym, co naukowe, i tym, co nadnaturalne. Stajemy po stronie nauki pomimo<\/em> oczywistej absurdalno\u015bci niekt\u00f3rych jej konstrukcji, pomimo<\/em> jej niepowodze\u0144 w spe\u0142nieniu wielu przesadnych obietnic zdrowia i \u017cycia, pomimo<\/em> tolerancji spo\u0142eczno\u015bci naukowc\u00f3w wobec nieuzasadnionych takich sobie bajeczek, poniewa\u017c mamy aprioryczne<\/em> zaanga\u017cowanie \u2012 zaanga\u017cowanie po stronie materializmu. To nie metody czy instytucje naukowe zmuszaj\u0105 nas jako\u015b do przyj\u0119cia materialnych wyja\u015bnie\u0144 zjawisk \u015bwiata, ale przeciwnie, to na skutek naszego uprzedniego przylgni\u0119cia do materialnej przyczynowo\u015bci jeste\u015bmy zmuszeni tworzy\u0107 narz\u0119dzia badawcze oraz zestaw poj\u0119\u0107, kt\u00f3re prowadz\u0105 do wyja\u015bnie\u0144 materialnych, bez wzgl\u0119du na to, jak bardzo mog\u0105 by\u0107 sprzeczne z intuicj\u0105 czy tajemnicze dla laik\u00f3w2<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Jakie twierdzenia Lewontin m\u00f3g\u0142 mie\u0107 na my\u015bli, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce: \u201es\u0105 wbrew zdrowemu rozs\u0105dkowi\u201d, ewidentnie absurdalne i podtrzymywane jedynie przez \u201enieuzasadnione takie sobie bajeczki\u201d, podobne do fantazyjnych opowie\u015bci dla dzieci pi\u00f3ra Rudyarda Kiplinga, pisarza epoki wiktoria\u0144skiej, o tym, w jaki spos\u00f3b lampart nabawi\u0142 si\u0119 swoich plam czy te\u017c sk\u0105d wielb\u0142\u0105d ma sw\u00f3j garb. Mo\u017cemy tylko zgadywa\u0107, ale nietrudno wymy\u015bli\u0107 kilku godnych kandydat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce Lewontin mia\u0142 na my\u015bli kt\u00f3r\u0105\u015b z wielu historii ewolucyjnych brzmi\u0105cych podobnie do bajeczek Kiplinga \u2013 opowie\u015bci ewolucyjne wyja\u015bniaj\u0105ce na przyk\u0142ad, w jaki spos\u00f3b ptak uzyska\u0142 skrzyd\u0142a, a nietoperz \u2013 sonar. Ewolucjonista pokazuje, na jakiej zasadzie jaka\u015b cecha by\u0142aby przydatna do przetrwania i rozmna\u017cania si\u0119, szkicuje gar\u015b\u0107 niejasno opisanych ogniw po\u015brednich, a nast\u0119pnie dochodzi do wniosku, \u017ce cecha ta rzeczywi\u015bcie by\u0142a u\u017cyteczna.<\/p>\n\n\n\n W wielu przypadkach te niejasno zarysowane ogniwa po\u015brednie nawet nie s\u0105 potrzebne. Ju\u017c sama wzmianka o przewadze przetrwania jest uwa\u017cana za wystarczaj\u0105c\u0105. To w\u0142a\u015bnie dlatego ludzie rozwin\u0119li wsp\u00f3\u0142prac\u0119, poniewa\u017c pomog\u0142a nam przetrwa\u0107 i lepiej prosperowa\u0107 we wrogim \u015bwiecie. A co z niech\u0119ci\u0105 do wsp\u00f3\u0142pracy, sk\u0142onno\u015bci\u0105 do przemocy w\u015br\u00f3d wielu m\u0119\u017cczyzn? No c\u00f3\u017c, nasi przodkowie ewoluowali, poniewa\u017c byli w stanie wyeliminowa\u0107 swoich konkurent\u00f3w, zaw\u0142adn\u0105\u0107 kobietami i przekaza\u0107 geny przysz\u0142ym pokoleniom. Tak, dok\u0142adnie tak.<\/p>\n\n\n\n W \u017cadnym wypadku nie przedstawia si\u0119 jednak \u017cadnej z serii prawdopodobnych mutacji genetycznych na przestrzeni wielu pokole\u0144, kt\u00f3re mog\u0142y doprowadzi\u0107 do powstania ogromnej ilo\u015bci nowej informacji biologicznej niezb\u0119dnej do wykszta\u0142cenia sonaru nietoperza, skrzyd\u0142a ptaka lub innego cudu in\u017cynierii biologicznej, tak aby na ka\u017cdym etapie ewolucji by\u0142y one sprawn\u0105 i funkcjonaln\u0105 form\u0105 u\u0142atwiaj\u0105c\u0105 przetrwanie i rozmna\u017canie. T\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 pozostawia si\u0119 wierze i mglistej wyobra\u017ani.<\/p>\n\n\n\n Kolejn\u0105 tak\u0105 bajeczk\u0105 jest hipoteza wielo\u015bwiat\u00f3w. Wed\u0142ug niej prawa i sta\u0142e naszego Wszech\u015bwiata s\u0105 wyj\u0105tkowo precyzyjnie dostrojone<\/a>, aby mog\u0142o istnie\u0107 \u017cycie \u2013 oczywi\u015bcie nie dlatego, \u017ce do tego celu dostroi\u0142a je jaka\u015b forma inteligencji, jak sugerowali chocia\u017cby niekt\u00f3rzy zdobywcy Nagrody Nobla (Arno Penzias czy Charles Townes). Zgodnie z t\u0105 materialistyczn\u0105 historyjk\u0105, musz\u0105 istnie\u0107 niewidzialny wielo\u015bwiatowy generator i tryliony innych wszech\u015bwiat\u00f3w, wszystkie niewykrywalne, a my \u2012 szcz\u0119\u015bliwcy \u2012 jeste\u015bmy w jednym z nich tylko dlatego, \u017ce funkcjonuj\u0105 w nim odpowiednie dla pojawienia si\u0119 \u017cycia prawa i sta\u0142e fizyczne. W przeciwnym razie musieliby\u015bmy uchyli\u0107 kosmiczne drzwi dla boskiej stopy, a przecie\u017c do tego dopu\u015bci\u0107 nie mo\u017cemy.<\/p>\n\n\n\n A mo\u017ce Lewontin mia\u0142 na my\u015bli materialistyczne wyja\u015bnienie zapisu kopalnego? Nawet najbardziej zaanga\u017cowani w t\u0119 spraw\u0119 ewolucjoni\u015bci, tacy jak paleontolog z Uniwersytetu Harvarda Stephen Jay Gould, przyznaj\u0105, \u017ce wzorzec zapisu kopalnego cechuje \u201enag\u0142e\u201d pojawianie si\u0119 zasadniczo nowych form biologicznych, a nast\u0119pnie d\u0142ugie okresy staz. Jest to przeciwie\u0144stwo wzorca, kt\u00f3ry przewiduje g\u0142\u00f3wny nurt teorii ewolucji. Zgodnie z darwinizmem historia \u017cycia jest przedstawiana jako stopniowo rozga\u0142\u0119ziaj\u0105ce si\u0119 drzewo, przy czym jedna forma bardzo wolno rozga\u0142\u0119zia si\u0119 na r\u00f3\u017cne formy potomne, a te z kolei stopniowo rozchodz\u0105 si\u0119 na jeszcze inne formy, a\u017c w ko\u0144cu dochodzi do powstania zasadniczych r\u00f3\u017cnic strukturalnych mi\u0119dzy dwiema formami szeroko rozdzielonymi na drzewie \u017cycia \u2013 mi\u0119dzy, przyk\u0142adowo, koniem a ka\u0142amarnic\u0105. Zgodnie z uj\u0119ciem Goulda mamy do czynienia z \u201enag\u0142ym\u201d pojawianiem si\u0119 radykalnie odmiennych form, a nast\u0119pnie te g\u0142\u00f3wne plany budowy cia\u0142a pozostaj\u0105 w zapisie kopalnym wzgl\u0119dnie niezmienione przez miliony lat.<\/p>\n\n\n\n No c\u00f3\u017c, zapis kopalny okaza\u0142 si\u0119 niekompletny, zauwa\u017caj\u0105 ewolucjoni\u015bci, i dziwnym trafem niemal zawsze zdarza si\u0119, \u017ce jest niekompletny dok\u0142adnie w miejscach, kt\u00f3re decyduj\u0105 o historii ewolucyjnego, stopniowo rozga\u0142\u0119ziaj\u0105cego si\u0119 drzewa \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Tak, w\u0142a\u015bnie tak \u2013 ale niezbyt to satysfakcjonuj\u0105ce, nawet dla wielu ewolucjonist\u00f3w. \u201eBrak \u015bwiadectw kopalnych na istnienie etap\u00f3w po\u015brednich mi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi przej\u015bciami w formach organicznych \u2012 pisa\u0142 Gould \u2012 a w rzeczy samej nawet nasza niezdolno\u015b\u0107 do wyobra\u017cenia sobie funkcjonalnych ogniw po\u015brednich w wielu przypadkach by\u0142a sta\u0142ym i dokuczliwym problemem dla gradualizmu ewolucyjnego\u201d3<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie takie sobie bajeczki Lewontin ma na my\u015bli. W ka\u017cdym razie twierdzi on, \u017ce naukowcy powinni z zasady odrzuca\u0107 teori\u0119 inteligentnego projektu, nawet je\u015bli oznacza to trzymanie si\u0119 \u201eoczywistej absurdalno\u015bci\u201d, jak sam to uj\u0105\u0142.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142ad Lewontina nie jest odosobnionym przypadkiem. Zakaz odwo\u0142ywania si\u0119 do teorii inteligentnego projektu zdaniem wielu wydaje si\u0119 rozs\u0105dny i uzasadniony. Wskazuje si\u0119 tu na pewne niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce je\u015bli teoria inteligentnego projektu b\u0119dzie brana pod uwag\u0119 jako mo\u017cliwe wyja\u015bnienie, je\u017celi pozwolimy, aby \u201eboska stopa przekroczy\u0142a pr\u00f3g tych drzwi\u201d, b\u0119dzie to r\u00f3wnoznaczne z u\u015bmierceniem nauki. Czy\u017c wi\u0119c oznacza to, \u017ce je\u015bli badacze napotykaj\u0105 tajemnic\u0119, kt\u00f3rej nie potrafi\u0105 wyt\u0142umaczy\u0107 i nie ograniczaj\u0105 si\u0119 do wyja\u015bnie\u0144 materialnych, to w\u00f3wczas nie s\u0105 sk\u0142onni do rozk\u0142adania r\u0105k i oznajmiania: \u201eB\u00f3g to zrobi\u0142\u201d? Je\u017celi spojrzymy na histori\u0119 nauki, to wida\u0107, \u017ce takie zagro\u017cenie nie jest realne.<\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesna nauka by\u0142a pocz\u0105tkowo rozwijana przez chrze\u015bcijan, my\u015blicieli wierz\u0105cych w Boga, stworzyciela pierwszych \u017cywych organizm\u00f3w \u2012 pierwszych ro\u015blin, zwierz\u0105t, pierwszych ludzi. Jednocze\u015bnie wierzyli oni, \u017ce B\u00f3g mo\u017ce dokona\u0107 dzie\u0142a stworzenia w spos\u00f3b, kt\u00f3rego si\u0119 nie spodziewali, co oznacza, \u017ce obserwacja i eksperyment by\u0142y kluczem do odkrycia prawdy o tym, jak B\u00f3g rzeczywi\u015bcie to uczyni\u0142.<\/p>\n\n\n\n Okaza\u0142o si\u0119 to w\u0142a\u015bciwym podej\u015bciem. W naukach historycznych, w tym naukach o pochodzeniu, wyst\u0119puj\u0105 konkurencyjne wyja\u015bnienia. Mamy zestaw wskaz\u00f3wek na temat tajemniczego wydarzenia z przesz\u0142o\u015bci. Pr\u00f3bujemy dotrze\u0107 do dodatkowych informacji i rozwik\u0142a\u0107 tajemnic\u0119. Kt\u00f3ra hipoteza najlepiej wyja\u015bnia nasz zestaw wskaz\u00f3wek? Naukowcy otwarci zar\u00f3wno na przyczyny materialne, jak i inteligentne mog\u0105 rozwa\u017ca\u0107 wiele opcji. We\u017amy na przyk\u0142ad tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 wyja\u015bni\u0107 zagadk\u0119 pochodzenia \u017cycia na Ziemi. Mo\u017ce B\u00f3g po prostu precyzyjnie dostroi\u0142 prawa natury tak, aby przyroda sama by\u0142a w stanie doprowadzi\u0107 do ewolucji pierwszych \u017cywych istot bez bezpo\u015bredniego udzia\u0142u z Jego strony? Sp\u00f3jrzmy na \u015bwiadectwa i zobaczmy \u2013 w ten spos\u00f3b wyra\u017ca si\u0119 naukowiec otwarty na teori\u0119 inteligentnego projektu.<\/p>\n\n\n\n A mo\u017ce \u017cycie na Ziemi powsta\u0142o z po\u0142\u0105czenia zar\u00f3wno naturalnych proces\u00f3w ewolucyjnych, kt\u00f3re B\u00f3g wprawi\u0142 w ruch, oraz<\/em> dodatkowych bezpo\u015brednich dzia\u0142a\u0144 bioin\u017cynieryjnych z Jego strony? By\u0107 mo\u017ce nasz Uk\u0142ad S\u0142oneczny, nasza planeta i atmosfera ewoluowa\u0142y a\u017c do momentu, kiedy zawiera\u0142y odpowiedni\u0105 mieszanin\u0119 chemikali\u00f3w na powierzchni Ziemi wraz z atmosfer\u0105 bogat\u0105 w tlen, a nast\u0119pnie w tym przyjaznym \u017cyciu \u015brodowisku B\u00f3g doprowadzi\u0142 do powstania RNA, DNA, precyzyjnej informacji genetycznej oraz architektury kom\u00f3rkowej niezb\u0119dnej do zaistnienia pierwszej samoreprodukuj\u0105cej si\u0119 kom\u00f3rki? Teistyczny naukowiec mo\u017ce by\u0107 otwarty na ka\u017cd\u0105 z powy\u017cszych opcji i pod\u0105\u017ca\u0107 za \u015bwiadectwami tam, dok\u0105d go zaprowadz\u0105. Ale \u017ceby to zrobi\u0107, musi najpierw zrzuci\u0107 sznury trzymaj\u0105ce go w krze\u015ble dogmatycznego darwinowskiego materializmu.<\/p>\n\n\n\n Jonathan Witt<\/em><\/p>\n\n\n\n Orygina\u0142: Darwin\u2019s Silver Chair<\/em><\/a>, \u201eEvolution News & Science Today\u201d 2020, June 10 [dost\u0119p 3 XII 2020].<\/p>\n\n\n\n Przek\u0142ad z j\u0119zyka angielskiego: Adam W\u00f3jcicki<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Pixabay<\/a><\/p>\n\n\n\n Ostatnia aktualizacja strony: 3.12.2020<\/p>\n\n\n\nJak darwinista zafundowa\u0142 sobie klapki na oczach<\/h2>\n\n\n\n
Takie sobie bajeczki<\/h2>\n\n\n\n
Hipoteza wielo\u015bwiat\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Zapis kopalny<\/h2>\n\n\n\n
Boska stopa i narodziny nauki<\/h2>\n\n\n\n
Przypisy<\/h4>\n\n\n\n
Literatura:<\/h4>\n\n\n\n