9 grudnia 2004 r. agencja Associated Press poinformowa\u0142a, \u017ce najs\u0142ynniejszy ateista \u015bwiata, profesor filozofii Antony Flew, uwierzy\u0142 w istnienie Boga. Ca\u0142e swe wcze\u015bniejsze \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 on na dowodzenie, \u017ce B\u00f3g nie istnieje. Opublikowa\u0142 ponad 30 ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y program wsp\u00f3\u0142czesnego ateizmu.<\/p>\n\n\n\n
Antony Flew (1923-2010) by\u0142 niew\u0105tpliwie najwybitniejszym ateistycznym filozofem na przestrzeni ostatnich 100 lat. Opracowa\u0142 oryginaln\u0105 i uporz\u0105dkowan\u0105 ateistyczn\u0105 doktryn\u0119, poda\u0142 nowe argumenty przeciwko teizmowi. Wpisa\u0142 si\u0119 do panteonu najwi\u0119kszych filozof\u00f3w ateist\u00f3w, takich jak D. Hume, A. Schopenhauer, L. Feuerbach i F. Nietzsche. Dlatego jego nawr\u00f3cenie by\u0142o bez w\u0105tpienia wielkim wydarzeniem.<\/p>\n\n\n\n
Antony Flew urodzi\u0142 si\u0119 w 1923 r. w Londynie, a wychowa\u0142 w Cambridge. Jego ojciec by\u0142 pastorem Ko\u015bcio\u0142a metodystycznego, wyk\u0142ada\u0142 teologi\u0119 Nowego Testamentu w metodystycznym kolegium w Cambridge i przez wiele lat by\u0142 rektorem tej uczelni.<\/p>\n\n\n\n
A. Flew przyzna\u0142, \u017ce jako ch\u0142opiec by\u0142 sumiennym i szczerym chrze\u015bcijaninem, ale niezbyt gorliwym. Odmawianie modlitw i chodzenie do ko\u015bcio\u0142a traktowa\u0142 jako uci\u0105\u017cliwy obowi\u0105zek.<\/p>\n\n\n\n
Pod koniec szko\u0142y \u015bredniej Antony utraci\u0142 wiar\u0119 w Boga. Wyzna\u0142: \u201e\u015arodowisko domowe, w kt\u00f3rym si\u0119 wychowa\u0142em, zaszczepi\u0142o mi zapa\u0142 do docieka\u0144 krytycznych, kt\u00f3re w ostatecznym rachunku popchn\u0119\u0142y mnie do odrzucenia wiary ojca\u201d<\/strong> (B\u00f3g istnieje<\/em>, s. 39).<\/p>\n\n\n\n Jednym z g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w odrzucenia przez A. Flewa wiary w Boga by\u0142 dla niego problem istnienia z\u0142a. M\u0142odzieniec twierdzi\u0142, \u017ce istnienie wszechmocnego i kochaj\u0105cego Boga jest nie do pogodzenia z przejawami z\u0142a i cierpienia w \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n Ch\u0142opak d\u0142ugo ukrywa\u0142 przed rodzicami sw\u00f3j ateizm. Poinformowa\u0142 ich o swoim odej\u015bciu od wiary dopiero w styczniu 1946 r.<\/p>\n\n\n\n Antony rozpocz\u0105\u0142 studia na uniwersytecie oksfordzkim w 1942 r. Powo\u0142anie do s\u0142u\u017cby wojskowej przerwa\u0142o jego edukacj\u0119. Zaj\u0119cia na studiach stacjonarnych wznowi\u0142 jednak w styczniu 1946 r. Egzaminy dyplomowe zda\u0142 z najwy\u017csz\u0105 ocen\u0105 w 1947 r., a rok p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142ady w kolegium oksfordzkim Christ Church.<\/p>\n\n\n\n A. Flew by\u0142 pod wra\u017ceniem wiedzy i erudycji s\u0142ynnego pisarza C.S. Lewisa, kt\u00f3rego w Oksfordzie wielokrotnie spotyka\u0142. Uwa\u017ca\u0142 go za najbardziej przekonuj\u0105cego chrze\u015bcija\u0144skiego apologet\u0119.<\/p>\n\n\n\n W Oksfordzie Antony pozna\u0142 swoj\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119 Annis Donnison. Chocia\u017c Flew nie wierzy\u0142 w Boga, to respektowa\u0142 zasady moralne otrzymane od rodzic\u00f3w. Nigdy nie pr\u00f3bowa\u0142 wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0107 z narzeczon\u0105 przed \u015blubem, bo by\u0142 przekonany, \u017ce wsp\u00f3\u0142\u017cycie przed- i pozama\u0142\u017ce\u0144skie jest z\u0142em moralnym.<\/strong>Cierpliwie czeka\u0142 kilka lat, a\u017c Annis uko\u0144czy studia, i wtedy dopiero wzi\u0119li \u015blub.<\/p>\n\n\n\n W 1950 r. Antony rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 jako profesor filozofii moralno\u015bci na uniwersytecie w Aberdeen. Po czterech latach przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Anglii i przej\u0105\u0142 katedr\u0119 filozofii na uniwersytecie w Keele, gdzie wyk\u0142ada\u0142 przez 17 lat.<\/p>\n\n\n\n W styczniu 1973 r. zatrudni\u0142 si\u0119 na uniwersytecie w Reading, gdzie pracowa\u0142 do ko\u0144ca 1982 r. Nast\u0119pnie przez sze\u015b\u0107 lat, a\u017c do swojej emerytury, prowadzi\u0142 zaj\u0119cia na uniwersytecie w Bowling Green.<\/p>\n\n\n\n Profesora Flewa fascynowa\u0142y trzy wielkie zagadnienia filozoficzne: B\u00f3g, wolno\u015b\u0107 i nie\u015bmiertelno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jako ateista A. Flew twierdzi\u0142, \u017ce:\u201e1. Wiem, \u017ce B\u00f3g nie istnieje; 2. Sk\u0142aniam si\u0119 do przekonania, \u017ce Wszech\u015bwiat nie ma pocz\u0105tku ani ko\u0144ca; w istocie nie znam ani jednej dobrej racji pozwalaj\u0105cej w\u0105tpi\u0107 o prawdziwo\u015bci kt\u00f3rejkolwiek z tych hipotez; 3. Jestem przekonany, \u017ce organizmy \u017cywe w niezmiernie d\u0142ugim czasie wyewoluowa\u0142y z materii nieo\u017cywionej\u201d (tam\u017ce, s. 97).<\/p>\n\n\n\n Profesor Antony Flew nieustannie zmaga\u0142 si\u0119 z pytaniami dotycz\u0105cymi istnienia Boga, wytrwale szuka\u0142 prawdy i w ko\u0144cu j\u0105 znalaz\u0142. Podczas swojej dzia\u0142alno\u015bci akademickiej cz\u0119sto prowadzi\u0142 publiczne dyskusje z filozofami o innych pogl\u0105dach.<\/p>\n\n\n\n W maju 2004 r. na Uniwersytecie Nowojorskim odby\u0142a si\u0119 publiczna debata, w kt\u00f3rej wzi\u0119li udzia\u0142: Antony Flew, izraelski naukowiec Gerald L. Schroeder (autor bestselerowych ksi\u0105\u017cek na temat nauki i wiary, a zw\u0142aszcza ksi\u0105\u017cki The Science of God<\/em>) oraz filozof szkocki John Haldane.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy spodziewali si\u0119 o\u017cywionej dyskusji pomi\u0119dzy najs\u0142ynniejszym ateist\u0105 i dwoma naukowcami wierz\u0105cymi w Boga. Na samym pocz\u0105tku konferencji, ku wielkiemu zaskoczeniu wszystkich, prof. A. Flew stwierdzi\u0142, \u017ce odrzuci\u0142 ateizm i przyjmuje istnienie Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi\u0142:<\/strong> \u201eOt\u00f3\u017c wierz\u0119 teraz<\/strong>, \u017ce Wszech\u015bwiat powo\u0142a\u0142a do istnienia niesko\u0144czona Inteligencja.<\/strong> Wierz\u0119, \u017ce misterne prawa rz\u0105dz\u0105ce Wszech\u015bwiatem objawiaj\u0105 to, co naukowcy nazwali umys\u0142em Boga. Wierz\u0119, \u017ce \u017cycie i jego odtwarzanie maj\u0105 pocz\u0105tek w boskim \u0179r\u00f3dle\u201d<\/strong> (B\u00f3g istnieje, <\/em>s. 118).<\/p>\n\n\n\n W trakcie dyskusji naukowiec argumentowa\u0142, \u017ce najnowsze badania nad pocz\u0105tkiem \u017cycia wskazuj\u0105 na istnienie stw\u00f3rczej inteligencji Boga.<\/p>\n\n\n\n Stwierdzi\u0142, \u017ce badania DNA \u201eods\u0142oni\u0142y tak niewiarygodn\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 struktur niezb\u0119dnych do wytwarzania \u017cycia, \u017ce moim zdaniem dowodzi to, i\u017c po\u0142\u0105czenie tych niesamowicie zr\u00f3\u017cnicowanych element\u00f3w w taki spos\u00f3b, aby ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y, musia\u0142o si\u0119 odby\u0107 z udzia\u0142em inteligencji.<\/p>\n\n\n\n Chodzi o kolosaln\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 wszystkich tych element\u00f3w i nadzwyczajn\u0105 subtelno\u015b\u0107 sposob\u00f3w, kt\u00f3re ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105. Szansa na przypadkowe sprz\u0119gni\u0119cie si\u0119 tych dw\u00f3ch aspekt\u00f3w jest po prostu znikoma. Wszystko jest spraw\u0105 niesamowitej z\u0142o\u017cono\u015bci, kt\u00f3ra rodzi te skutki i kt\u00f3ra sprawia na mnie wra\u017cenie czego\u015b, co wytworzy\u0142a Inteligencja\u201d (tam\u017ce, s. 104).<\/p>\n\n\n\n \u201eDokona\u0142em istotnego \u00bbzwrotu\u00ab<\/strong> \u2013 wyzna\u0142 Flew \u2013 a mianowicie po przesz\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu latach uznawania ateizmu og\u0142osi\u0142em publicznie, \u017ce zmieni\u0142em barwy klubowe.<\/strong> Jednocze\u015bnie, chocia\u017c patrzy\u0142em ju\u017c z innego punktu widzenia, z takim samym zaanga\u017cowaniem i tak samo uczciwie nadal gra\u0142em, \u017ce tak powiem, w t\u0119 sam\u0105 gr\u0119\u201d (tam\u017ce, s. 93-94).<\/p>\n\n\n\n Odrzucenie ateizmu przez prof. Flewa by\u0142o szokuj\u0105c\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 dla wszystkich, a w \u015brodowisku ateist\u00f3w wywo\u0142a\u0142a ona prawdziw\u0105 histeri\u0119. Pojawi\u0142y si\u0119 komentarze pe\u0142ne fanatycznej nienawi\u015bci i ca\u0142kowitego braku tolerancji. Wielu naukowc\u00f3w jednak wyrazi\u0142o uznanie dla uczciwo\u015bci intelektualnej badacza.<\/p>\n\n\n\n Profesor Alvin Plantinga napisa\u0142: \u201eTo pi\u0119kny dow\u00f3d uczciwo\u015bci profesora Flewa. Chocia\u017c przez tyle lat odrzuca\u0142 ide\u0119 Stw\u00f3rcy, potrafi\u0142 przyzna\u0107, \u017ce wi\u0119cej przemawia na rzecz stanowiska przeciwnego\u201d<\/strong>(tam\u017ce, s. 101).<\/p>\n\n\n\n Podczas s\u0142ynnej debaty z udzia\u0142em prof. Flewa na Uniwersytecie Nowojorskim w maju 2004 r. bezcenna by\u0142a argumentacja Geralda Schroedera, kt\u00f3ry przyr\u00f3wna\u0142 twierdzenie, \u017ce \u017cycie powsta\u0142o przypadkowo, do prze\u015bwiadczenia, \u017ce stado ma\u0142p uderzaj\u0105ce na o\u015blep w klawiatur\u0119 komputera napisze sonet Szekspira<\/strong>. Dla profesora jest to \u201ema\u0142pie twierdzenie\u201d, zwyk\u0142y stek bzdur. Jego zdaniem m\u00f3wienie, \u017ce powstanie \u017cycia to dzie\u0142o przypadku, jest w kontek\u015bcie najnowszych bada\u0144 naukowych ca\u0142kowicie niedorzeczne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n A. Flew po 60 latach obrony \u015bwiatopogl\u0105du ateistycznego porzuci\u0142 go dlatego, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna nauka przedstawia trzy aspekty przyrody, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na istnienie Boga.<\/p>\n\n\n\n \u201eAspekt pierwszy \u2013 napisa\u0142 badacz \u2013 polega na tym, \u017ce przyroda jest pos\u0142uszna prawom. Aspekt drugi to \u017cycie, czyli inteligentnie zorganizowane i dzia\u0142aj\u0105ce celowo istoty wy\u0142onione z materii. Aspektem trzecim jest samo istnienie przyrody\u201d.<\/p>\n\n\n\n Antony Flew zada\u0142 kluczowe pytanie ateistom, swoim by\u0142ym kolegom: \u201eJakie mo\u017cliwe lub niemo\u017cliwe zdarzenie uzna\u0142by\u015b za racj\u0119 zmuszaj\u0105c\u0105 do tego, aby przynajmniej rozwa\u017cy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia wy\u017cszego Umys\u0142u?\u201d (tam\u017ce, s. 118).<\/p>\n\n\n\n Flew skrytykowa\u0142 Richarda Dawkinsa za to, \u017ce ten ca\u0142kowicie lekcewa\u017cy i pomija 50-letni naukowy dorobek bada\u0144 genetycznych. A jego Samolubny gen<\/em> \u201ejest ksi\u0105\u017ck\u0105 ogromnie ba\u0142amutn\u0105 i m\u0105c\u0105c\u0105 zwyk\u0142ym ludziom w g\u0142owach. Ju\u017c jako filozof ateistyczny uwa\u017ca\u0142em to dzie\u0142o popularyzatorskie za na sw\u00f3j spos\u00f3b r\u00f3wnie szkodliwe jak czy to Naga ma\u0142pa<\/em>, czy Ludzkie zoo<\/em> Desmonda Morrisa\u201d (tam\u017ce, s. 109).<\/p>\n\n\n\n Profesor A. Flew przez ca\u0142y czas swoich filozoficznych docieka\u0144 zachowa\u0142 uczciwo\u015b\u0107 intelektualn\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u201eMoja droga do odkrycia Boga \u2013 pisa\u0142 \u2013 jest do dzisiaj pielgrzymk\u0105 rozumu. Szed\u0142em za my\u015bl\u0105, dok\u0105dkolwiek mnie prowadzi\u0142a. A przywiod\u0142a mnie do przyj\u0119cia istnienia samoistnego, niezmiennego, niematerialnego, wszechmocnego i wszechwiedz\u0105cego Bytu\u201d<\/strong> (tam\u017ce, s. 189).<\/p>\n\n\n\n Flew nieustannie analizowa\u0142 wyniki bada\u0144 przyrodniczych i wyci\u0105ga\u0142 logiczne wnioski z danych naukowych.<\/p>\n\n\n\n Kierowa\u0142 si\u0119 regu\u0142\u0105 Sokratesa: \u201eza danym rozumowaniem musimy i\u015b\u0107, dok\u0105dkolwiek prowadzi\u201d, a wi\u0119c zasad\u0105 pod\u0105\u017cania za dowodami, kt\u00f3re prowadz\u0105 do prawdy.<\/p>\n\n\n\n Pisa\u0142: \u201eKierowa\u0142a mn\u0105 zawsze wola poszukiwania poprawnych logicznie rozumowa\u0144, kt\u00f3re prowadz\u0105 do prawdziwych wniosk\u00f3w\u201d (tam\u017ce, s. 111).<\/p>\n\n\n\n Wytrwale szuka\u0142 odpowiedzi na najwa\u017cniejsze pytania: Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y prawa przyrody? W jaki spos\u00f3b \u017cycie wy\u0142oni\u0142o si\u0119 z nieo\u017cywionej materii? W jaki spos\u00f3b powsta\u0142 Wszech\u015bwiat?<\/p>\n\n\n\n \u201eCo to znaczy, \u017ce co\u015b jest \u017cywe, i w jaki spos\u00f3b wi\u0105\u017ce si\u0119 to z og\u00f3\u0142em fakt\u00f3w z dziedziny chemii i genetyki rozpatrywanych jako pewna ca\u0142o\u015b\u0107?\u201d (tam\u017ce, s. 120).<\/p>\n\n\n\n Flew zaakceptowa\u0142 logiczny wniosek, \u017ce nie jest mo\u017cliwe wyja\u015bnienie pocz\u0105tk\u00f3w \u017cycia w oparciu o sam\u0105 materi\u0119.<\/p>\n\n\n\n Pisa\u0142: \u201ePrzez ostatnie 100 lat najwybitniejsi uczeni, w tym r\u00f3wnie\u017c niekt\u00f3rzy z najlepszych naukowc\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych, stworzyli filozoficznie urzekaj\u0105c\u0105 wizj\u0119 racjonalnego Wszech\u015bwiata wy\u0142onionego z boskiego Umys\u0142u.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce w\u0142a\u015bnie ten szczeg\u00f3lny obraz \u015bwiata uwa\u017cam teraz za najlepsze filozoficzne wyja\u015bnienie mn\u00f3stwa zjawisk, z kt\u00f3rymi maj\u0105 do czynienia zar\u00f3wno naukowcy, jak i laicy\u201d (tam\u017ce, s. 121).<\/p>\n\n\n\n Profesor Flew uwierzy\u0142 w istnienie Boga na drodze rozumowych docieka\u0144, bez odwo\u0142ywania si\u0119 do nadprzyrodzonych zjawisk. Odkry\u0142 Jego istnienie w wyniku \u201epielgrzymki rozumu\u201d.<\/p>\n\n\n\n Istotny wp\u0142yw na odrzucenie ateizmu przez prof. Flewa mia\u0142y dwie ksi\u0105\u017cki: The Rediscovery of Wisdom, <\/em>napisana przez Davida Conwaya, oraz dzie\u0142o Roya Abrahama Varghesego The Wonder of the World.<\/em><\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Flewa najbardziej przekonuj\u0105cy argument wskazuj\u0105cy na istnienie Boga przedstawi\u0142 wybitny profesor brytyjski David Conway, kt\u00f3ry napisa\u0142: \u201eZa wyja\u015bnienie \u015bwiata i jego bogatej formy Arystoteles uznaje Byt, kt\u00f3remu przypisuje nast\u0119puj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci: niezmienno\u015b\u0107, niematerialno\u015b\u0107, wszechmoc, wszechwiedz\u0119, jedno\u015b\u0107, czyli niepodzielno\u015b\u0107, doskona\u0142\u0105 dobro\u0107 i konieczne istnienie.<\/p>\n\n\n\n Ot\u00f3\u017c ten zestaw atrybut\u00f3w jest uderzaj\u0105co podobny do w\u0142a\u015bciwo\u015bci, jakie przypisuje si\u0119 Bogu w tradycji judeochrze\u015bcija\u0144skiej. Podobie\u0144stwo to w pe\u0142ni usprawiedliwia domniemanie, \u017ce m\u00f3wi\u0105c o przyczynie \u015bwiata, Arystoteles mia\u0142 na my\u015bli t\u0119 bosk\u0105 Istot\u0119, kt\u00f3ra jest przedmiotem czci w obu religiach [\u2026].<\/p>\n\n\n\n Wyja\u015bnieniem \u015bwiata i jego bogatej formy jest to, i\u017c jest on dzie\u0142em wy\u017cszej, wszechmocnej i wszechwiedz\u0105cej Inteligencji, kt\u00f3r\u0105 zwykle nazywamy Bogiem, a kt\u00f3ra stworzy\u0142a \u015bwiat, aby powo\u0142a\u0107 do istnienia i podtrzymywa\u0107 istoty rozumne\u201d<\/strong> (D. Conway, The Rediscovery of Wisdom<\/em>, s. 74).<\/p>\n\n\n\n Dla A. Flewa sta\u0142o si\u0119 oczywiste, \u017ce o istnieniu Boga Stw\u00f3rcy mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z obecno\u015bci bardzo precyzyjnego projektu obecnego w przyrodzie. Obserwujemy bowiem w naturze wielkie uporz\u0105dkowanie i istnienie trwa\u0142ych racjonalnych praw, prawid\u0142owo\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 matematycznie \u015bcis\u0142e, powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ce i wzajemnie ze sob\u0105 powi\u0105zane. Einstein nazywa\u0142 je \u201erozumem wcielonym\u201d.<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d si\u0119 bierze w przyrodzie harmonia, rozumny porz\u0105dek? To wa\u017cne pytanie stawiali sobie najwi\u0119ksi uczeni: Newton, Einstein, Heisenberg i inni. Jedyn\u0105 rozumn\u0105 na to odpowiedzi\u0105 by\u0142a konstatacja, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em porz\u0105dku we Wszech\u015bwiecie jest umys\u0142 Boga.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Profesor Antony Flew podkre\u015bla\u0142 fakt, \u017ce wielu wybitnych wsp\u00f3\u0142czesnych naukowc\u00f3w uwa\u017ca prawa przyrody za \u201emy\u015bli umys\u0142u Boga\u201d. Zarzuci\u0142 on R. Dawkinsowi, \u017ce ten w swej ksi\u0105\u017cce B\u00f3g urojony<\/em> pos\u0142uguje si\u0119 k\u0142amstwem, twierdz\u0105c, \u017ce Albert Einstein by\u0142 ateist\u0105.<\/p>\n\n\n\n Kiedy bowiem nazywano Einsteina ateist\u0105, to on zawsze protestowa\u0142: \u201eNaprawd\u0119 mnie z\u0142o\u015bci, gdy oni<\/strong>(ludzie, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce B\u00f3g nie istnieje) cytuj\u0105 mnie na poparcie swoich pogl\u0105d\u00f3w.<\/strong> [\u2026] Nie jestem ateist\u0105 i nie s\u0105dz\u0119, abym m\u00f3g\u0142 si\u0119 nazywa\u0107 panteist\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Znajdujemy si\u0119 w sytuacji ma\u0142ego dziecka, kt\u00f3re wchodzi do ogromnej biblioteki wype\u0142nionej ksi\u0105\u017ckami w wielu j\u0119zykach. Dziecko wie, \u017ce kto\u015b musia\u0142 te ksi\u0105\u017cki napisa\u0107. Nie wie jak. Nie zna j\u0119zyk\u00f3w, w kt\u00f3rych napisano te ksi\u0105\u017cki. Dziecko podejrzewa, \u017ce ksi\u0105\u017cki ustawiono zgodnie z pewnym tajemniczym porz\u0105dkiem, ale go nie rozumie. My\u015bl\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie w takiej sytuacji znajduje si\u0119 nawet najbardziej inteligentny cz\u0142owiek wobec Boga.<\/p>\n\n\n\n Widzimy Wszech\u015bwiat cudownie urz\u0105dzony i podlegaj\u0105cy pewnym prawom, ale prawa te rozumiemy tylko mgli\u015bcie. Nasze ograniczone umys\u0142y zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z istnienia tajemniczej si\u0142y, kt\u00f3ra porusza konstelacjami\u201d (M. Jammer, Einstein and Religion<\/em>, Princeton 1999, s. 44).<\/p>\n\n\n\n Einstein twierdzi\u0142, \u017ce prawa Wszech\u015bwiata m\u00f3wi\u0105 o istnieniu Boga, kt\u00f3ry b\u0119d\u0105c duchem, \u201eniesko\u0144czenie przewy\u017csza ducha ludzkiego i w obliczu kt\u00f3rego cz\u0142owiek, \u015bwiadom, jak skromne ma mo\u017cliwo\u015bci, musi odczuwa\u0107 pokor\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug Einsteina, poznaj\u0105c przyrod\u0119, poznajemy Boga. I cho\u0107 przyroda nie jest Bogiem, jednak uczciwe naukowe badanie natury zawsze prowadzi do religii (por. tam\u017ce, s. 148).<\/p>\n\n\n\n W jednym ze swoich list\u00f3w Einstein przyzna\u0142: \u201eNigdy nie znalaz\u0142em lepszego okre\u015blenia ni\u017c \u00bbreligijna\u00ab dla wiary w racjonaln\u0105 natur\u0119 rzeczywisto\u015bci i jej szczeg\u00f3lnej dost\u0119pno\u015bci dla ludzkiego umys\u0142u. Tam, gdzie brakuje tej wiary, nauka wynaturza si\u0119 w sztampow\u0105 procedur\u0119\u201d (A. Einstein, Lettres a Maurice Solovine\u2026<\/em>, Paris 1956, s. 102-103).<\/p>\n\n\n\n Tw\u00f3rcy fizyki kwantowej: Max Planck, Werner Heisenberg, Erwin Schr\u00f6dinger i Paul Dirac, widzieli wyra\u017any zwi\u0105zek praw przyrody z umys\u0142em Boga.<\/p>\n\n\n\n Planck twierdzi\u0142, \u017ce nie ma w og\u00f3le przeciwie\u0144stwa pomi\u0119dzy nauk\u0105 i religi\u0105, \u201eponiewa\u017c jedna jest dope\u0142nieniem drugiej, [\u2026] religia i nauki przyrodnicze walcz\u0105 rami\u0119 w rami\u0119 w nigdy nieustaj\u0105cej krucjacie przeciw sceptycyzmowi i dogmatyzmowi, przeciw niewierze i zabobonowi<\/strong> [\u2026] (a zatem) \u00bbZa Bogiem\u00ab\u201d<\/strong> (M. Panck, cyt. za: Ch. C. Gillespie, Dictionary of Scienfitic Biografhy, <\/em>New York 1977, s. 168).<\/p>\n\n\n\n Podobne stanowisko prezentuje wielu wybitnych wsp\u00f3\u0142czesnych naukowc\u00f3w, takich jak: Paul Davies, John Barrow, John Polkinghorn, Freeman Dyson, Francis Collins, Owen Gingerich, Roger Penrose, Richard Swinburne i John Leslie.<\/p>\n\n\n\n Paul Davies, najwa\u017cniejszy interpretator wsp\u00f3\u0142czesnej nauki, pisze: \u201eAtei\u015bci twierdz\u0105, \u017ce prawa przyrody istniej\u0105 bez powodu i \u017ce Wszech\u015bwiat jest w ostatecznym rachunku niedorzeczny. Nie mog\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107 jako naukowiec. Musi istnie\u0107 niezmienna podstawa racjonalna b\u0119d\u0105ca korzeniem logicznej i uporz\u0105dkowanej natury Wszech\u015bwiata\u201d.<\/p>\n\n\n\n Wszyscy naukowcy, kt\u00f3rzy kieruj\u0105 si\u0119 uczciwo\u015bci\u0105 intelektualn\u0105, zgodnie twierdz\u0105, \u017ce Wszech\u015bwiat we wszystkich swoich wymiarach jest logiczny i racjonalny, dlatego wskazuje on na istnienie Boga.<\/p>\n\n\n\n Pismo \u015bw. i nauczanie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego przekazuj\u0105 t\u0119 sam\u0105 prawd\u0119, \u017ce \u201eBoga, b\u0119d\u0105cego pocz\u0105tkiem i kresem wszystkich rzeczy, mo\u017cna pozna\u0107 z pewno\u015bci\u0105 za pomoc\u0105 naturalnego \u015bwiat\u0142a rozumu ludzkiego z rzeczy stworzonych\u201d<\/strong> (Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, Dei verbum<\/em>, 6).<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy, kto szczerze szuka Boga i jest uczciwy intelektualnie, na pewno Go znajdzie, tak jak to si\u0119 sta\u0142o w \u017cyciu prof. A. Flewa. Jednak poznanie Boga, kt\u00f3ry objawia ca\u0142\u0105 prawd\u0119 o sobie, dokonuje si\u0119 tylko na p\u0142aszczy\u017anie wiary \u2013 poprzez nawi\u0105zanie z Nim osobistej relacji mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi jednak \u201ecz\u0142owiek mimo swej inteligencji nie potrafi rozpozna\u0107 Boga jako Stw\u00f3rc\u0119 wszystkiego <\/strong>\u2013 stwierdzi\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II \u2013 to przyczyn\u0105 jest nie tyle brak w\u0142a\u015bciwych \u015brodk\u00f3w, ile raczej przeszkody wzniesione przez jego woln\u0105 wol\u0119 i grzech\u201d<\/strong> (Fides et ratio<\/em>, 19).<\/p>\n\n\n\n Dlatego, jak pisa\u0142 \u015bw. Pawe\u0142, \u201enie mog\u0105 si\u0119 wym\u00f3wi\u0107 od winy\u201d ci wszyscy, kt\u00f3rzy \u201eprzez nieprawo\u015b\u0107 nak\u0142adaj\u0105 prawdzie p\u0119ta\u201d (Rz 1,18-20).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 9 grudnia 2004 r. agencja Associated Press poinformowa\u0142a, \u017ce najs\u0142ynniejszy ateista \u015bwiata, profesor filozofii Antony Flew, uwierzy\u0142 w istnienie Boga.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":181,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=179"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":183,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions\/183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiadobrzykow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Studia i dzia\u0142alno\u015b\u0107 akademicka<\/h2>\n\n\n\n
B\u00f3g istnieje<\/h2>\n\n\n\n
\u201eMa\u0142pie twierdzenie\u201d<\/h2>\n\n\n\n
Uczciwo\u015b\u0107 intelektualna<\/h2>\n\n\n\n
Wybitni naukowcy nie s\u0105 ateistami<\/h2>\n\n\n\n